Sayın Bakanımız,

ÖZEL İDARE ÖDENEĞİNİN KALDIRILMASI ÜZÜNTÜYE NEDEN OLMUŞTUR

Taşrada görevli Mülki Amirler, görevlerini yürütürken devleti ve hükümeti şahıslarında temsil etmelerinden dolayı belirli davranış kalıplarına uymak zorundadırlar. Bu kalıplara uymak ise  hem bireysel hem de kurumsal anlamda maddi gücü gerekli kılmaktadır.

Ayrıca taşradaki mülki idare amirleri yüksek risk içeren kararlara imza atmakta, kamu yararı - özel yarar çatışmasında kamu yararı tarafında özel kişi ve kurumlarla idari ve adli alanlarda karşı karşıya gelip davalı veya davacı durumuna geçmektedirler.

Emniyet ve asayiş gibi temel görevlerden tutun da sosyal yardımlar ve köydes projeleri gibi ekstra işler de yine taşradaki mülki idare amirleri aktif rol almaktadırlar.

NİMET-KÜLFET DENGESİ GÖZETİLEREK ÖZEL İDARE ÖDENEĞİ İHDAS EDİLMİŞTİR

Yukarıdaki hususlar dikkate alınarak İl Özel İdaresi Kanunu ile vali, vali yardımcısı ve kaymakamların görevlerine yeni görevlerin eklendiği de düşünüldüğünde  Valilere 14.000, Kaymakam ve Vali Yardımcılarına ise 12.000 gösterge tutarında özel idare bütçesinden ek ödeme yapılması sağlanmıştır.

Böylece Kaymakam ve Vali yardımcılarına 773 TL brüt ek ödeme yapılmaya başlanılmıştır.

Bu ek ödemenin temelinde taşrada zor şartlar altında büyük sorumlulukları yerine getiren mülki amirlerin fedakarlıklarının denkleştirilmesi yatmaktadır.

Ancak Özel idare ödeneğinin merkez-taşra dengesini bozduğu ve meslek mensupları arasında huzursuzluğa yol açtığı gerekçesi ile 2006 yılında 1700 sayılı kanuna EK 5’inci MADDE eklenmek sureti ile mülki idare amirlerine Başbakanlık müsteşarının maaşına endeksli ek ödeme yapılmasına imkan sağlanmıştır.

Kanun maddesine eklenen bir cümle ile ek ödeme oranları Bakanlığın takdirine bırakılmış ve beklenilenin aksine özel idare ödeneği alan mülki idare amirlerine daha düşük bir oranın belirlenebilmesi veya hiç ek ödeme yapılmamasına imkan sağlayan bir hüküm eklenmiştir.

Sonuç olarak merkez teşkilatı ile taşra teşkilatı arasındaki ek ödeme dağılımı büyük farklıklarla ilan edilmiştir, böylece bu ek ödeme; tüm meslek mensuplarına eşit düzeyde yansıtılmak yerine merkez teşkilatındaki mülki idare amirlerine zımni bir özel idare ödeneğine dönüştürülmüştür.

Belirlenen ek ödeme oranlarına bakıldığında aşağıdaki gibi düzenlenmiştir.

MERKEZ KADRO VE GÖREV UNVANI ORAN (%)
1 Müsteşar 195
2 Emniyet Genel Müdürü (Vali) 195
3 Kurul Başkanı, Müsteşar Yardımcısı, I.Hukuk Müşaviri, Genel Müdür, Strateji Geliştirme Başkanı ile bu görevleri yürüten merkezde görevli Valiler 180
4 Merkezde görevli diğer Valiler 155
5 Diğerlerinden (Mülkiye Müfettişleri dahil); a) Birinci sınıf olup 1 inci derecenin dördüncü kademesinden aylık alanlar 195
b) Birinci sınıf olup 1 inci derecenin diğer kademelerinden aylık alanlar 190
c) 1 inci derecenin dördüncü kademesinden aylık alanlar 195
ç) 1 inci derecenin diğer kademelerinden ayiık alanlar 115
d) 2 nci dereceden aylık alanlar155
e) 3 üncü dereceden aylık alanlar130
f) 4 üncü dereceden aylık alanlar 130
g) 5 inci dereceden aylık alanlar 105

TAŞRA KADRO VE GÖREV UNVANI ORAN
1 İl Valisi 75
Vali Yardımcısı ve Kaymakamlardan;
a) Birinci sınıf olup 1 inci derecenin dördüncü kademesinden aylık alanlar 105
b) Birinci sınıf olup 1 İnci derecenin diğer kademelerinden aylık alanlar 100
c) 1 inci derecenin dördüncü kademesinden aylık alanlar 105
ç) 1 inci derecenin diğer kademelerinden aylık alanlar 25
2 d) 2 ncİ dereceden aylık alanlar 65
e) 3 üncü dereceden aylık alanlar 40
f) 4 üncü dereceden aylık alanlar 40
g) 5 inci dereceden aylık alanlar 15
ğ) 6 ncı dereceden aylık alanlar 30
h) 7 nci dereceden aylık alanlar 10

Görüldüğü gibi taşrada birinci derecen maaş alan bir mülki idare amiri %25 ek ödeme alırken aynı derece olup merkezde görevli bir mülki idare amiri %115 ek ödeme almaktadır.

Özel idare ödeneği, fiilen çalışmanın karşılığı olarak ayrı bir kamu tüzel kişisi olan il özel idaresi bütçesinden yapılan bir ücret ödemesi iken genel büteçeden yapılan bir ek ödeme ile ilişkilendirilmesi hem adil olmamış hem de tüm camiaya rahatlıkla yansıtılabilecek bu ek ödeme şansı iyi değerlendirilememiştir.

ÖZEL İDARE ÖDENEĞİNDEN VERGİ KESİNTİSİ TARTIŞMALARI

Bir taraftan özel idare ödeneği zımnen 1700 saylı kanunun EK 5.maddesi ile merkezdeki mülki idare amirlerine de ödenirken, diğer taraftan kaymakam ve vali yardımcılarına ödenen özel idare ödeneklerinden vergi kesintisi yapılmaya başlanmıştır. Halbuki 1700 sayılı kanunun EK 5’inci maddesine göre merkez teşkilatına (özel idare ödeneğine ikame olarak) ödenen ücret gelir vergisinden muaf tutulmuştur.

SAYIŞTAY VE MALİYE: ÖZEL İDARE ÖDENEĞİ İLE 1700 EK 5’e GÖRE YAPILAN ÖDEME FARKLI MAHİYETTEDİR

Özel idare ödeneğinden gelir vergisi kesintisi yaptırmamış olan taşradaki mülki idare amirlerine Sayıştay tarafından kişi borcu çıkarılken “özel idare ödeneği 1700 sayılı kanunun EK 5 m. gore ödenen ücret hükmündedir, bu nedenle gelir vergisi kesintisi yapılmamalıdır” özetindeki savunmalar sayıştayca reddedilmiştir.

Son olarak Maliye Bakanlığınca yayınlanan genelgede özel idare ödeneği ile 1700 EK 5’e gore yapılan ek ödemenin mahiyet olarak ayrı olduğu ve 1700 sayılı kanunun EK 5’inci maddesindeki muafiyetin özel idare ödeneğini kapsayamayacağı belirtilerek özel idare ödeneğinden vergi kesintisi yapılması yönünde saymanlıklara emir gönderilmiştir.

666 SAYILI KHK MÜLKİ İDARE AÇISINDAN TAM BİR HAYAL KIRIKLIĞI OLMUŞTUR

İl valileri ile (İçişleri Bakanlığı merkez teşkilatında genel müdürlük ve ek göstergesi bu düzeyde veya daha yüksek tespit edilmiş olan birim başkanlıklarında görevlendirilecek merkez valileri) hariç olmak üzere merkezdeki ve taşradaki tüm mülki idare amirlerileri bu KHK ile getirilmiş yeni ücret sistemin dışında bırakılmışlardır.

Vali yardımcısı ve kaymakamlar çıkarılacak olan KHK ile hem özel idare ödeneğinin vergiden muaf tutulacağını, hem de Sayıştay ve Maliyece de özel idare ödeneğinden tamamen ayrı olduğu ilan edilen 1700 sayılı yasanın EK 5’nci maddesine göre yapılan ek ödemedeki katsayı farklılıklarının giderileceğini umut etmişlerdir.

Bunun dışında özellikle de emekliliği yaklaşan mülki idare amirleri ek göstergelerinin 6400 e çıkarılacağını beklemeye başlamıştır.

Ancak çıkarılan kararname taşraya bomba gibi düşmüş ve büyük bir moral bozukluğuna neden olmuştur.

TÜM MESLEK GRUPLARINA ZAM YAPILIRKEN KAYMAKAM MAAŞLARI DÜŞÜRÜLMÜŞTÜR

666 Sayılı KHK ile eşit işe eşit ücret adı altında tüm meslek gruplarına artış yapılırken ve brüt 773 TL olan ödenek tümden kaldırılmış yerine ise ortalama 581TL lik ek ödeme öngörülmüştür. Gelir vergi kesintisi yapılması halinde dahi özel diare ödeneği 660TL iken şu durumda genel bütçeden ortalama 581TL ek ödeme alınabilecektir.

İL ÖZEL İDARESİ GENEL SEKRETERLERİ, GENEL MÜDÜR VE MÜSTAKİL DAİRE BAŞKANI DÜZEYİNE GETİRİLMİŞTİR

Dikkati çeken diğer bir husus ise 666 Sayılı KHK yerine, (ince bir hamle ile) AB Bakanlığının teşkilatını düzenleyen 661 Sayılı KHK ‘ye eklenen 62.madde ile il özel idaresi genel sekreterleri duruma gore (büyükşehirlerde) genel müdür ve (diğer illerde)müstakil daire başkanı statüsü kazanmışlar böylece 666 sayılı KHK ekindeki (II) sayılı cetvelde genel müdür ve müstakil daire başkanlarına yapılan her türlü ödenekten faydalanabilecek duruma getirilmişleridir.

KAYMAKAM VE VALİ YARDIMCILARI ÜST YÖNETİCİ VE KARİYER MESLEK OLARAK KABUL EDİLMEMİŞTİR

Moralleri bozan bir diğer husus ise mali haklardan çok il valileri ile il müdürleri ve bölge müdürleri üst düzey yöneticiler olarak sayılırken, kaymakam ve vali Yardımcıları 666 sayılı KHK’nın ek (II) sayılı cetvelindeki kariyer meslek ve üst düzey yönetici grupları arasında gösterilmemişlerdir. Bu durumun kaymakam ve vali yardımcıları'nda yol açtığı konsantrasyon kaybını ifade edecek cümle dahi bulamamaktayız.

Sayın Bakanımız,

Kamudaki tüm üst düzey personele iyileştirme yapılırken sadece eşit işe eşit ücret dengesi değil, hiyeraşik durum ve konumlara göre de ücret belirlemesinin yapılması gerekirken, kaymakam ve vali yardımcıları temsil ettikleri konumun ve durdukları yerin çok altında bir yerlerlerde kalmışlardır.

Tüm bu hususları görüş ve takdirlerinize arz ederiz.